| |
 Onderwijsveld blijft grootte ASSdoelgroep boven VMBO bagatelliseren: 18-2-2009 Steken onderwijsbobo's hun kop in het zand?
"Speciale voorzieningen voor HAVO- en Vwo'ers in het regulier onderwijs? Niet Nodig!", dit blijft het onderwijsveld vol houden, maar de praktijk is anders! Waar komt deze gedachte (vooral bij de onderwijsbobo's, maar niet alleen daar) vandaan? In dit artikel een poging om het een en ander te analyseren.
Brabants Dagblad
Eind januari 2009 stond het hardnekkige misverstand in de krant:
"De behoefte aan een zogenoemd autiklasje voor kinderen met een autistische stoornis op havo/vwo-niveau is erg klein." Dit keer was het het Brabants Dagblad dat dit hardnekkige misverstand (lees: het gaat allemaal goed in het onderwijs, niets aan de hand!) optekende uit de mond van de Bossche wethouder van onderwijs Bart Eigeman. (link naar artikel: Autiklasje is nu niet nodig) Is dit tegen beter weten in dat de bobo's (want die zijn het meestal) dit blijven roepen of is het gewoon een gebrek aan realiteitszin (niet weten wat er echt op de werkvloer speelt)? Het lijkt erop dat het laatste (gebrek aan realiteitszin) het geval is. De praktijk is op het ogenblik namelijk aantoonbaar anders. In dit artikel een poging het een en ander op een rijtje te zetten.
Twintig jaar geleden was er wel een andere "realiteit"
Twintig jaar geleden kwamen kinderen met (klassiek) autisme nauwelijks voor in het reguliere onderwijs. Als ze er wel zaten, dan werden ze meestal al snel doorgesluisd naar het buitengewoon onderwijs.
Zijn er dan opeens zo veel autistische kinderen bij gekomen? Het antwoord is: "Nee!"
Wel is in de afgelopen twintig jaar de wetenschap en de diagnosestelling zo vooruitgegaan dat kinderen met (vaak lichtere) aan autisme verwante stoornissen nu ook kunnen worden gediagnosticeerd. Deze kinderen zijn er altijd al geweest, alleen ze werden niet herkend. Ze kregen soms een andere diagnose (MBD, bijvoorbeeld).
Heel vaak werkten deze kinderen in de school onder hun niveau: "Minder slimme kinderen", vond men toen. Of er werd een ander etiket opgeplakt: "Hij kan wel, maar hij wil niet!" Wat een verborgen leed moet er vaak schuil zijn gegaan achter zo'n constatering: Het kind kan het inderdaad wel, maar weet niet goed hoe het aan te pakken. Maar dat het niet wil? Ja, op den duur zal het wel gaan kloppen: Het wil niet meer!
Versnelde maatschappelijke ontwikkelingen niet vertaald naar de scholen
Nu weten veel ouders gelukkig beter, maar de scholen ontgaat het een en ander!
- De expertise ontbreekt nog steeds om goed met deze kinderen om te gaan.
- leerkrachten behandelen daardoor vaak noodgedwongen deze kinderen nog op dezelfde manier als twintig jaar geleden, bij een wel zeer veranderde onderwijspraktijk.
- "Als ze zich niet kunnen aanpassen, dan horen ze hier niet", vinden nog steeds veel leerkrachten, echter niet in de gaten hebbend dat het buitengewoon onderwijs van vroeger niet meer bestaat (in het voortgezet onderwijs al in 2002 opgeheven). Daarbij ook nog eens voorbijgaand aan de voortsnellende realiteit dat in 2010 / 2011, het regulier onderwijs in staat moet zijn om al deze kinderen Passend Onderwijs te bieden. Meestal daardoor ook niet beseffend dat, door deze houding, veel kinderen op hun tenen moeten lopen; zich anders moeten voordoen. Iets dat bij deze kinderen veel energie opslokt en daardoor vaak ook niet is vol te houden. De gevolgen zijn in veel gevallen desastreus: verheviging van gedragsproblemen, motivatieproblemen, uitval op leergebied, veel meer schooluitval dan men denkt (en zegt!) en in extreme gevallen, door het ervaren onbegrip: een zich afkeren (een afkeer) van school en toegroeien naar criminaliteit.
- De scholen verbonden aan een Regionaal Expertise Centrum (cluster 4), uiteindelijk op dit moment de verantwoordelijken voor een goede opvang en scholing van leerlingen uit deze doelgroep blijven in gebreke. Door allerlei oorzaken worden de rugzakjes niet goed ingezet in het reguliere onderwijs; er zijn onduidelijke geldstromen en veel bureaucratie. En het ergste is dat de scholen verbonden aan zo'n expertise centrum blijven geloven dat er geen problemen voorkomen boven VMBO-niveau, want verder gaat hun onderwijs meestal niet!
Alleen extra zorg op VMBO-niveau
De vreselijke werkelijkheid is dat in 2009 (nu op dit moment dus) veel onderwijsmensen nog steeds het aantal leerlingen met autistische problemen in het regulier onderwijs blijft bagatelliseren. In veel gevallen gaat het dan ook nog om managers en bestuurders (in het Brabants Dagblad handelt het om een wethouder). Zij willen niet inzien (of zijn niet goed op de hoogte) dat veel leerlingen door hun speciale onderwijsbehoeften onder niveau presteren en vinden daardoor extra voorzieningen alleen nodig op VMBO-niveau. "Leerlingen met speciale behoeften op Havo-, Vwo-niveau? Ja, die zijn er wel, maar eigenlijk erg weinig!"
Een andere veel gehoorde gedachte is: "Extra zorg is er in de eerste plaats voor de kinderen die het echt nodig hebben." En de kinderen, die het nodig hebben, zijn dan de kinderen met grotere leerachterstanden of met aantoonbare leerproblemen. "De intelligente kinderen redden het wel." Kortom: scholen kunnen en willen vaak niet inzien dat er een aantal zeer begaafde kinderen door het niet tegemoet komen aan hun speciale onderwijsbehoeften, nauwelijks boven het gemiddelde uitkomt of nog erger, er onder zit.
Gedragsproblemen toegenomen door vernieuwingen?
De vreselijke realiteit is tevens dat de werkers in het veld, de onderwijsgevenden, wél steeds meer gedragsproblemen ervaren. Een van de gevolgen van de vernieuwingsdrift van de onderwijsbobo's de laatste twintig jaar zou wel eens kunnen zijn, dat er veel groepen leerlingen zeker hebben geprofiteerd van de goedbedoelde individualisering, behalve één groep: de leerlingen die (gediagnosticeerd of ongediagnosticeerd) ongeveer samenvallen met de doelgroep in cluster 4. Zij hebben behoefte aan structuur, veiligheid, duidelijkheid en voorspelbaarheid. Ingrediënten die vaak in hoge mate aanwezig waren op de ouderwetse klassikale school. Hier werden de gedrags- en sociale problemen dan ook in veel mindere mate geconstateerd dan tegenwoordig. De andere kant is natuurlijk, dat daar ook veel van deze begaafde kinderen onderpresteerden, maar dat had vaak niemand in die tijd de gaten en was daarom geen probleem. Als deze kinderen, na veel omzwervingen, toch eindelijk onderwijs op hun niveau afmaakten was het: "Hij (of zij) is een laatbloeier!"
Leerkrachten soms murw en moe van het veranderen
Een ander gevolg van de vernieuwingsdrift is, dat veel leerkrachten murw en moe van het veranderen (waar niets tegenover stond en staat) hun handen vol hebben aan het goed laten reilen en zeilen van het geven van onderwijs in de klas, daar in steeds complexere situaties terecht komen, in plaats van dat ze verbeteringen in hun werk constateren! Geld en tijd om goed voor deze leerkrachten te zorgen en ze adequaat bij te scholen, ze hulp te bieden of om bijvoorbeeld de klassen te verkleinen was er de afgelopen decennia niet in voldoende mate!
Het is de overheid, die wel wilde veranderen (en dat moest ook, want de klassikale school is niet meer van deze tijd!), de groei van het buitengewoon onderwijs wilde tegengaan (want dat werd onbetaalbaar) maar in plaats van extra hulp aan de onderwijsgevende te bieden, juist het tegenovergestelde deed: Jarenlang bezuinigen op het onderwijs!
Oh ja, de overheid ging zeker wel planmatig te werk: Het richtte (in veel gevallen als log, ondoorzichtig en bureaucratisch ervaren) Expertise Centra op, die nauwelijks inzicht geven in hun geldstromen! De bedoeling was goed, maar de praktijk is anders! Het wordt tijd om deze geldstromen (onder toezicht, want anders komen ze weer op de verkeerde plek terecht) naar de scholen te laten stromen en dat de Expertise Centra hun monopoliepositie kwijt raken! Investeren in leerkracht en leerling! Vrije markt werking zal hier wonderen doen.
En door deze ontwikkelingen van de laatste decennia kon het gebeuren dat de onderwijsbobo's in 2009 niet in de gaten hebben dat de praktijk anders is dan de realiteit! "Speciale voorzieningen voor HAVO- en VWO'ers in het regulier onderwijs? Niet Nodig!" Een zeer onrealistische gedachte! Want wat is de praktijk? Wij schetsen een voorbeeld hieronder.
Ouders en leerlingen melden zich van heinde en ver
Zo werd in 2006 na een zeer grondige voorbereiding (N.B. in samenwerking met het onderwijsveld en de zorg) op het laatste moment de realisering van een zogenaamde Havoplusklas (Havo- en VWO-niveau) in Assen voor kinderen met speciale onderwijsbehoeften (min of meer de groep Cluster 4) afgeblazen! Te weinig leerlingen in deze doelgroep was het commentaar!
Een school uit Groningen, die het wel aandurfde en met het concept aan de haal ging, startte zo'n klas in 2007! De gevolgen zijn wel te raden voor ouders (maar dus niet voor onderwijsbobo's): Van heinde en ver kwamen (en komen nog steeds) ouders hun kinderen aanmelden! En dat aantal is per jaar groeiende! Kinderen moeten soms een uur reizen om deze school te bezoeken. De school moet noodgedwongen veel ouders en kinderen teleurstellen. Maar het onderwijsveld blijft de kop in het zand steken!
Zelfs de meeste scholen verbonden aan een Expertisecentrum cluster 4 geloven echter nog steeds dat ze weg kunnen komen met onderwijs bieden op VMBO-niveau!
Wanneer worden de verantwoordelijken voor dit drama dat zich op het ogenblik in het onderwijs voltrekt nu eindelijk eens wakker?
Wilt u meer weten over het initiatief dat ontstond in Assen en werd uitgevoerd in Groningen: Klik dan op deze link.
Iets anders lezen nauw verwant aan dit artikel? "Autistenklasje? Alleen als je er niet meer omheen kunt?
JGS op Wednesday 18 February 2009 - 00:00:00 Lees/plaats reactie: 0   |
|
| |
