De keuze van onze naam

Nu in 2010 blijkt duidelijk dat we een ontwikkeling in ons denken over de doelgroep hebben doorgemaakt. In een specificatie die wij ten behoeve van een HAVOplusklas hebben moeten maken in 2006 stond nog dit over de doelgroep:

"Categorie kinderen met vooral internaliserende problematiek (bang en angstig gedrag), zoals voorkomt bij een stoornis in het autistisch spectrum en het syndroom van Gilles de la Tourette, kinderen die in de omgang met andere kinderen kwetsbaar zijn en juist baat hebben bij een individuele benadering. En dan die kinderen die een gemiddeld of hoger vermogen tot leren hebben."

Daar denken we nu anders over.  De kinderen met bovenvermelde diagnoses horen tot onze doelgroep, maar ook kinderen met concentratie- / aandachtsproblemen, evenals de kinderen met een dubbeldiagnose.
Ook het begrip "internaliserende problematiek" hebben we geschrapt. De grens tussen internaliserend en externaliserend wordt veelal in de loop der tijd overschreden als er geen begrip en geen  adequate aanpak  is voor deze kinderen.
Ook de kinderen, waarvan de leerstijl van de school botst met hun eigen leerstijl (en die groep wordt in dit tijdperk steeds groter), hebben we nu nadrukkelijk  als behorende tot onze doelgroep vermeld.
Verder komen we ook op voor de belangen van alle kinderen zonder diagnose met soortgelijke problemen, alsmede voor de onderpresteerders. 

Waarom is de beschrijving van onze doelgroep na 2005 veranderd? Dat komt door voortschrijdend inzicht:
Er was (vonden we rond 2005) veel ten goede veranderd voor allerlei doelgroepen, echter "de onze" (zie daarvoor de omschrijving hierboven uit 2006) integreerde het slechtst in het regulier onderwijs. Alleen op het VMBO was er oog voor onze kinderen door het leerwegondersteunend onderwijs (LWOO).  De door ons gekozen naam “HAVOplus” had hierop betrekking. Wij wilden ook goede zorg op HAVOscholen. Het woordje “plus” kan op tweeërlei manieren worden uitgelegd: Extra zorg en symbolisch nog meer, namelijk ook extra zorg op VWO en nog ruimer: ook het middelbaar en hoger beroepsonderwijs, alsmede universitair onderwijs!

Onze naam was dus logisch gezien de ontstaansgeschiedenis van HAVOplus, maar is nu, voor een zeer groot deel van onze doelgroep, zeer verwarrend. De naam suggereert dat we ons beperken, namelijk tot die sectoren in het onderwijs, die volgens ons vijf jaar geleden aan de beurt waren om ‘oog te krijgen’ voor betere ‘zorg’.

Daar denken we nu genuanceerder over en tevens constateren we dat onze doelgroep vele malen groter is dan we in eerste instantie dachten! 

De problematiek speelt namelijk in alle sectoren van het onderwijs

 De problematiek van leerlingen uit onze doelgroep is namelijk te vinden in alle vormen van onderwijs en speelt net zo goed in het Primair Onderwijs, als in alle sectoren van het Voortgezet Onderwijs, alsmede ook in het beroeps- en hoger onderwijs en op de universiteit. 

• De snelle opmars van de visualisering van onze maatschappij (denk aan de opkomst van de nieuwe media) en de sterk toenemende virtualisering leidt tot steeds meer leer-, gedrags- en aanpassingsproblemen op de scholen. De kloof tussen de leefwereld en de schoolwereld is voor kinderen uit onze doelgroep nog nooit zo groot geweest. Veel “reguliere” kinderen kunnen ermee omgaan, de visueel / holistisch lerende leerlingen (waarschijnlijk een zeer aanzienlijk gedeelte van onze doelgroep) vaak niet!
• We constateren dat er op alle onderwijsniveaus kinderen onderpresteren doordat veel scholen nog steeds geen adequate aanpak hebben gevonden voor onze doelgroep.

Verder lezen over onze "verandering in denken" onder de streep

Verandering in ons denken tussen 2005 en 2010

Primair Onderwijs

2005: In het basisonderwijs was het laatste decennium veel gebeurd en er was hard gewerkt om het onderwijs voor kinderen met gedrags- / sociale stoornissen en met aandachts- concentratieproblemen beter te laten verlopen. Te denken viel daarbij o.a. aan WSNS (Weer Samen Naar School), toen zo’n dikke tien jaar daarvoor gestart. Daardoor werd het mogelijk dat veel (zorg-)leerlingen op de basisschool konden blijven.

2010: Een grote groep leerlingen uit onze doelgroep werkte (en werkt) echter ook in het basisonderwijs nog steeds beneden niveau en krijgt daardoor een verwijzing naar het VMBO, ondanks dat ze qua intellectueel vermogen meer aan zouden kunnen.

AD(H)D ers (bijvoorbeeld) krijgen vaak in groep 3 van de basisschool pas problemen en daarbij denken we niet in de eerste plaats aan  problemen op het gedragsmatige / sociale vlak, maar aan leerproblemen. Het is goed om je af te vragen waarom juist daar! Deze problemen zijn meestal tijdelijk, mits op tijd opgemerkt en goed ingeschat. De scheidslijn tussen dyslexie, dyspraxie en ADD is dun! Genoemde “leerproblemen” kunnen namelijk geheel door een afwijkende leerstijl worden veroorzaakt (oefening en een adequate aanpak op school laat ze in de loop der tijd verdwijnen), tenzij de school de achtergrond van de problemen niet herkent!  
Iets om nader wetenschappelijk onderzoek naar te doen:
Naar ons inzien, zou de scheidslijn (van visueel / holistische leerstijl naar ADD en / of naar dyslexie en dyspraxie) wel eens in voorkomende gevallen, gemakkelijk kunnen worden overschreden, als de school blijft volharden in een auditief, seriële aanpak.
Helaas zijn de meeste gebruikte leesmethoden (overwegend) auditief serieel van aard. 
 

Op veel plaatsen in Nederland is tevens de cito-score maat geworden voor verwijzing naar een vorm van voortgezet onderwijs. Een zeer slechte zaak! Prestaties van kinderen uit onze doelgroep kunnen  namelijk erg wisselend zijn (dit is ook wat leerkrachten opmerken). Cito geeft aan dat kinderen met concentratieproblemen langer over de Citotoets mogen doen, dan de voorgeschreven tijd. Veel scholen weten dit echter niet met alle gevolgen vandien.

VMBO

2005: De laatste jaren was er ook meer oog voor ‘zorg’ in het voortgezet onderwijs gekomen. We waren blij met de zorg die al op veel VMBO-scholen voor onze doelgroep was gerealiseerd; denk daarbij vooral ook aan de Leerwegondersteuning (LWOO) die op de meeste van deze scholen is te vinden.

2010: Nu denken we er anders over! Ook in het LWOO moet meer oog komen voor de verschillende leerstijlen en inzicht in de uitkomsten van de laatste resultaten gekomen uit de "breinwetenschap". Er is nog steeds een groep leerlingen met geschetste problematiek, die op het VMBO onderpresteren. Waarvoor HAVO of VWO ook tot de mogelijkheden behoort, maar die noodgedwongen het VMBO volgen.
Daarbij komt dat scholen verbonden aan een REC (4) in het algemeen onderwijs geven niet hoger dan VMBO-niveau. Daar is niets mis mee, behalve als het kind capaciteiten heeft om meer aan te kunnen.
Kinderen met concentratie- /aandachtstekorten zonder druk gedrag worden nog nauwelijks opgemerkt: niet in het primair onderwijs en al helemaal niet in het voortgezet onderwijs!
Scholen voor voortgezet onderwijs weten nog te weinig van die leerstijlen*, die haaks staan op de meest gebruikte leerstijl op school! Leerkrachten en scholen kiezen vaak als oplossing voor (op zich intelligente) kinderen, die op het goede niveau zitten of zelfs onderpresteren, "het afstromen naar een lager niveau" (vooral op het VMBO gaat dat erg gemakkelijk),  ondanks dat de school wel constateert "dat er meer in zit".  Ze leggen de consequentie van een leerstijl, die afwijkt van de gangbare doceerstijl (want dat kan het probleem zijn) bij het kind en niet bij de school!

*Link naar een helder (kortt) artikel over de visueel / holistische leerstijl op de website van Groeienderwijs, geschreven door mevrouw Jeanet Vroom - Kasper, onderwijskundige. Onderaan deze pagina nog een uitgebreidere link.

De zorg in het algemeen

2005: Er werd hard gewerkt aan ‘de zorg’ in het onderwijs en er was al veel tot stand gekomen, ondanks de vaak minimale middelen en de niet aflatende stroom voorschriften van hogerhand (denk maar aan het rapport Dijsselbloem van enkele jaren geleden).

2010: Helaas is het nog steeds zo dat de (onderwijs-)zorgregelgeving in Nederland vaak ontoereikend blijkt om tijdig juiste hulp en ondersteuning te organiseren. Rugzakjes (voor onze doelgroep) hebben over het algemeen nauwelijks effect  (een artikel daar over via deze link) ! Daarbij komt dat door de opkomende recessie en de bezuinigingen de gevallen gaten voorlopig niet worden gedicht!