"Rugzakjes"-beleid slecht voor slimme kinderen in het voortgezet regulier onderwijs
"KWIC begint autiklasje voor ict-opleiding op mbo", dit is de kop boven het artikel van de hand van Rianneke Huibers, geschreven voor het Brabants Dagblad van vrijdag 23 januari 2009. Voor die mensen die niet uit omgeving Den Bosch komen: KWIC is de afkorting van Koning Willem I College.
Lees eventueel: KWIC begint autiklasje voor ict-opleiding op mbo.
Het initiatief is goed, dat blijft als een paal boven water staan. Toch zijn er wel wat kanttekeningen bij te plaatsen. Waarom geen adequate voorzieningen in een reguliere klas voor kinderen die ervoor in aanmerking komen? Waarom pas op MBO-niveau (dat is pas als de leerlingen zo'n jaar of 16 zijn) en waarom niet eerder? Waarom was deze voorziening niet nodig voor scholen voor regulier voortgezet onderwijs en nog verder terug voor de basisschool? Verderop in het artikel komt een van de redenen om dit pas hier te doen naar voren:
"Er is voor de ict-opleidingen gekozen, omdat in die afdeling de meeste studenten met een stoornis zijn. Dat vertelde beleidsmedewerker Marijke Smit van het Studenten Succes Centrum van het KWIC gisteravond tijdens een debatavond in de Verkadefabriek in Den Bosch."
Klaarblijkelijk is het wel handig om deze leerlingen bij elkaar te hebben. Ze in één groep les te geven. Dat staat echter wel dwars op het "rugzakjesbeleid"! Want dat is opgezet om deze leerlingen te integreren in het reguliere onderwijs!
Ze zitten bij ICT MBO (als vanzelf) bij elkaar
Geweldig toch: Je wacht tot de leerlingen die hiervoor in aanmerking komen een opleiding gaan volgen die klaarblijkelijk past bij hun stoornis: In het ICT MBO komen ze veelvuldig voor! Een klein stapje verder is de gedachte die dan zou kunnen opkomen: Op die plek kunnen we er niet omheen; ze zitten nu toch bij elkaar, dus krijgen ze aparte voorzieningen. Maar moeten we nu echt zo gaan denken?
Misschien moeten we ons gezond verstand gebruiken: Het was natuurlijk voor die tijd geen probleem om deze leerlingen in het voortgezet onderwijs en in het basisonderwijs te hebben. Waarschijnlijk zaten ze voordien over het algemeen erg gespreid: Op allerlei verschillende basisscholen en daarna op het VMBO, HAVO, het atheneum en gymnasium. Met die rugzakjes van tegenwoordig moet het daar toch geen probleem zijn!
"Nee", zegt het artikel, "dat is niet zo", want dit succesje op het MBO werd namelijk gepresenteerd in een debat dat over iets heel anders ging. Het debat handelde over iets schrijnends. Even weer terug naar het artikel:
"Daar stond het gebrek aan voorzieningen voor autistische leerlingen met een havo/vwo-niveau centraal.
Het initiatief voor een autiklas waarmee het KWIC gisteravond voor de dag kwam, staat al lang op het wensenlijstje van de Nederlandse Vereniging van Autisten (NVA). De NVA had gisteravond dit debat georganiseerd, in samenwerking met de SP. De NVA wil graag een autiklas in Den Bosch voor leerlingen met havo/vwo-niveau. Die naar schatting 60 tot 100 kinderen per jaar zitten nu veelal in het regulier onderwijs, waar zij begeleiding krijgen dat wordt betaald uit een zogenaamd rugzakje. Volgens het publiek, dat ongeveer voor de helft uit ouders bestond, en ambulant begeleider van autistische leerlingen Diënne Kamphuis, schiet die begeleiding vaak tekort. Zo zou er van het half uur per week waarvoor betaald wordt, in de praktijk maar een uur per maand daadwerkelijk in begeleiding van een kind zitten. De rest van de tijd (en geld) gaat op aan verslagen schrijven en bureaucratie."
Er schijnt dus een gebrek aan adequate voorzieningen te zijn op HAVO / VWO-niveau! En waar op deze opleidingen toch gepoogd wordt onderwijs op niveau te bieden, schiet dat onderwijs vaak tekort door o.a bureaucratie, ondanks het rugzakje! Helaas is de praktijk dan nu nog zo dat het het beste is om expertise en geldstromen te bundelen: Een autiklasje op te richten. Ouders kunnen niet anders, want anders functioneert het niet! Het gaat weer een beetje lijken op het buitengewoon onderwijs van voor 2002.
Het rugzakje schijnt niet de gaten op te vullen
En dat terwijl het ministerie in 2002 in het voortgezet onderwijs, het buitengewoon onderwijs heeft afgeschaft! Het bestaat niet meer; reguliere scholen moeten het kunnen doen met het rugzakje. Het rugzakje moet tot 2010 de gevallen gaten vullen. Niet dus!
In het voortgezet onderwijs functioneren nu alleen nog de zogenaamde Expertise Centra. Zij zijn door de overheid aangewezen om les te geven aan moeilijke gevallen (geclusterd over een aantal gebieden waarin leerlingen kunnen worden verdeeld). Tevens dienen deze Expertise Centra om het regulier onderwijs te begeleiden met het rugzakje en dus met problemen die daar worden ervaren. Het is nu als het ware zo dat er valt te kiezen uit een rugzakje of plaatsing op een REC-school. In die Expertise Centra zullen dan toch wel die moeilijke gevallen onderwijs op maat krijgen (lees: VMBO, HAVO en VWO-niveau)? Maar ook dat blijkt een illusie. Lees verder in het artikel:
"En de school voor speciaal voortgezet onderwijs De Rietlanden biedt wél begeleiding, maar mag maar tot het vmbo-niveau onderwijs geven."
De Rietlanden blijkt bij onderzoek op internet een "Cluster 4 school" te zijn, waarmee een school verbonden aan een Expertise Centrum wordt bedoeld (hier REC4).
Aap uit de mouw
Langzamerhand komt er een aap uit de mouw:
Op VMBO-niveau kan wel Passend Onderwijs worden gegeven, maar voor de hogere niveaus, Havo en VWO is het (nog) een illusie! Haast geen Expertise Centrum in het land waagt zich er aan.
Zou het niet zo kunnen zijn dat veel leerlingen in het autiklasje ICT MBO daar noodgedwongen terecht komen? Zou het misschien niet zo kunnen zijn dat begaafde leerlingen noodgedwongen een stapje terug moesten doen? Omdat ze het in het reguliere onderwijs niet redden en daardoor op VMBO-niveau terecht kwamen? Nu is er (ondanks De Klas van Prem) niets mis met het VMBO! Maar waarom alleen daar leerlingen met speciale zorg (LWOO, voor de lichtere gevallen en Expertise Centra voor de zeer moeilijke gevallen)? Als je een begaafde leerling, met intelligentie op HAVO-, VWO-niveau consequent de juiste voorzieningen onthoudt, wordt hij / zij dan niet vanzelf een moeilijk geval?
Hoger dan op VMBO-niveau geen adequate voorzieningen voor slimme kinderen*
Het artikel met vermelde kop staat ook in schrijnend contrast met het artikel een paar dagen later (van dezelfde schrijfster en in dezelfde krant) met een heel andere kop:
"Autiklasje is nu niet nodig":
(door Rianneke Huibers. dinsdag 27 januari 2009 lees: Autiklasje is nu niet nodig)
Waarom dat klasje er niet komt? De ouders en zorgverleners die deelnamen aan het debat, hadden er wel een verklaring voor:
"In een autiklas zouden deze leerlingen beter tot hun recht komen, betoogde gisteravond alle sprekers. In Eindhoven is zo'n autiklas op het Plein Helder College. Daar zijn nu vijf klassen met 50 leerlingen, deels ingebed in een reguliere scholengemeenschap. Waarom er in Den Bosch nog steeds geen autiklas is, vroegen velen zich gisteravond af. Volgens de zaal durft geen Bossche havo/vwo-school het aan, omdat een hoog aantal zorgleerlingen de school een slechte naam zou geven. "
Daar sta je dan met de rug tegen de muur als ouder:
Krijgt je kind een LGF-indicatie, dan kan het in de meeste reguliere scholen geen adequaat onderwijs krijgen met een rugzakje! Het alternatief is dan een REC-school, maar daar wordt alleen maar onderwijs gegeven op VMBO-niveau!
Het kan wel
Het kan goed gaan in het regulier voortgezet onderwijs met kinderen met een cluster 4 indicatie. David (17 jaar), lid van het Ouderplatform Havoplus, is daar een mooi voorbeeld van.
Zijn verhaal is hier te lezen.
Als het goed gaat, ligt het soms aan de school (vaak dan aan de kwaliteiten van een individuele leerkracht / mentor), soms aan de specifieke eigenschappen van een leerling, maar heel vaak is er dan een samenwerking tussen ouders en school te constateren, zoals David ook in zijn verhaal beschrijft.
HAVO- Vwo-leerlingen presteren ver onder hun niveau
Waarom gaat het met cluster 4 leerlingen, die zouden kunnen functioneren op havo/vwo-niveau, in het voortgezet onderwijs nu nog zo vaak mis?
Een paar motieven, niet uit het artikel, maar door ons geconstateerd in de dagelijkse HAVOplus (ouder) praktijk:
- een gebrek aan expertise (het rugzakje wordt niet goed gebruikt; dit sluit naadloos aan bij de constateringen in het artikel van Het Brabants Dagblad);
- de klassen blijven groot; door mee te moeten werken aan slecht functionerende voorzieningen wordt er een te zwaar beroep op leerkrachten gedaan; mede daardoor kan er een gebrek aan tijd en energie ontstaan bij leerkrachten om zich goed te oriënteren;
- mede door deze desastreuze voorzieningen op nog veel van de scholen, waarvan het ministerie niet in staat blijkt op dit moment (om wat voor reden ook) om die te verbeteren (is het ministerie hier trouwens wel van op de hoogte?) gaat het al bij de basis mis;
lees eventueel artikel Kabinet neemt lessen Dijsselbloem ter harte
- het gebrek aan informatie aan leerkrachten dat in 2010 / 11 de praktijk echt anders is dan die van zo'n pakweg 10 jaar geleden;
- door gebrek aan tijd en energie met daarbij de slechte informatievoorziening en de vaak te volle klassen, ontstaat op veel scholen van voortgezet onderwijs de eigenlijk wel begrijpelijke mentaliteit van: "Wij hebben het al druk genoeg; als ze (de leerlingen) zich niet kunnen aanpassen dan horen ze hier niet!"
zie eventueel het artikel van Schuman onder deze link
- Neem daarbij nog eens de theorie dat door alle veranderingen en vernieuwingen van de afgelopen 20 jaar, het waarschijnlijk juist komt, dat een groep die in de klassikale school soms helemaal niet opviel, daar nu wel gaat opvallen (de kinderen in cluster 4)!
zie eventueel onze brief aan de Provincie Groningen met onderbouwingen (en daarin vooral de punten A, B e.d): Havoplus en het ontwerp "beleidskader jeugd van de provincie Groningen"
Ouders hebben gelijk
Komt het een en ander u bekend voor? Ouders luiden de noodklok, maar het onderwijsveld blijft bagatelliseren? Klik op deze link om meer te lezen over het initiatief uit Assen, waar het precies zo ging. De praktijk gaf ouders allang gelijk. De nood is hoog!
Pluim voor Koning Willem I College
Het initiatief van KWIC verdient nog steeds een pluim; jammer dat men het in een eerder stadium niet aandurft! En dit is nog des te meer schrijnend, omdat hieruit blijkt dat het beleid van het ministerie om de rugzakjes in te zetten in het reguliere onderwijs, in ieder geval voor cluster 4 kinderen (op Havo- en VWO-niveau) op de meeste reguliere scholen, totaal niet werkt. Integendeel zelfs, voor deze kinderen schiet het z'n doel klaarblijkelijk voorbij! Ze gaan onderpresteren of 'vallen uit'!
Ook op REC-scholen (cluster 4) is voor deze leerlingen nauwelijks plaats in Nederland!
Laatste nieuws
Vanochtend kwam vanuit Den Bosch een persbericht binnen dat als onderwerp had een onderzoek gedaan door de KPC-groep naar leerlingen met een cluster-4 indicatie (waaronder autisme): "Regulier en speciaal onderwijs slaan de handen ineen" d.d. 17-02-2009!
Zie tevens de link naar het artikel dat de volgende dag in het Brabants Dagblad verscheen.
----------------------------------------------------------------------
Een ander, aan dit onderwerp verwant, artikel is: "Onderwijsveld blijft grootte 'onze' doelgroep bagatelliseren! 18-2-2009
Genoemde krantenartikelen + persbericht:
lees: KWIC begint autiklasje voor ict-opleiding op mbo
lees: Autiklasje is nu niet nodig
lees: het persbericht van 17-02-2009!